Środki czystości do restauracji — kompletny przewodnik HACCP od kuchni po toalety

Autor: Zespół allmo.pl10 min czytania89 wyświetleńTagi: haccp, gastronomia, restauracja, food truck, catering, bar, chemia profesjonalna, sanepid, higiena, środki czystości, opakowania na wynos, horeca
Środki czystości do restauracji — kompletny przewodnik HACCP od kuchni po toalety

Kompletny przewodnik po środkach czystości do restauracji: chemia do blatów, pieców, zmywarki i toalet, kodowanie kolorów, higiena rąk i zestaw startowy dla nowego lokalu zgodny z HACCP.

Do restauracji, food trucka i cateringu potrzebujesz zestawu: chemia do blatów z dezynfekcją, preparat do pieców i grilli, środki do zmywarki oraz osobna chemia do toalet i rąk. Każdy preparat dobierasz do strefy, w której pracuje: inny do powierzchni z jedzeniem, inny do podłóg, inny do łazienki dla gości. Komplet z jednej kategorii wystarcza na pierwszy miesiąc pracy i przechodzi kontrolę sanepidu, jeśli trzymasz karty charakterystyki i dozowanie zgodne z planem higieny.

  • Zacznij od chemii do blatów z dezynfekcją, pieców i zmywarki: to trzy strefy najwyższego ryzyka.

  • Rozdziel kolory sprzętu: czerwony toalety, niebieski sala, zielony kuchnia, żółty magazyn.

  • Wybieraj koncentraty: 1 L rozcieńczony do roztworu roboczego zastępuje wiele litrów gotowego sprayu.

  • Trzymaj karty charakterystyki w miejscu stosowania i powieś planszę kolorów nad każdą strefą.

  • Uzupełnij zestaw o ręczniki jednorazowe, mydło antybakteryjne, dezynfektant alkoholowy i worki o odpowiedniej grubości.

Nowy lokal otwierany za miesiąc, food truck na sezon, catering na dużą imprezę. Higiena w gastronomii to fundament biznesu, a jedna kontrola potrafi zaszkodzić bardziej niż pusty lokal w środę wieczorem. Poniżej masz konkretną listę środków czystości do restauracji, podzieloną na strefy i dobraną pod wymagania HACCP.

Co musi mieć lokal gastronomiczny, żeby przejść kontrolę sanepidu?

Każdy lokal serwujący żywność w Polsce wdraża system HACCP i prowadzi procedury GHP/GMP, czyli Dobrej Praktyki Higienicznej i Produkcyjnej. Z punktu widzenia środków czystości HACCP wymaga planu higieny, stosowania preparatów dopuszczonych do kontaktu z żywnością tam, gdzie dezynfekcja jest potrzebna, oraz skutecznego zapobiegania zanieczyszczeniom krzyżowym.

Najprostsze narzędzie zapobiegania krzyżowemu skażeniu to kodowanie kolorystyczne sprzętu. Audytorzy pytają o nie standardowo, a personel po wdrożeniu wie bez tłumaczenia, że żółtą gąbką nie myje stołu, na którym kucharz kroi mięso.

Czym chemia profesjonalna różni się od sklepowej?

Środki sklepowe pod kątem składu często są skuteczne, ale w lokalu gastronomicznym, gdzie blat myje się kilkanaście razy dziennie, a piec konwekcyjny po każdej zmianie, opakowania jednostkowe i spraye gotowe do użycia są niepraktyczne. Profesjonalne koncentraty mają precyzyjnie określone pH, czas działania i deklarowaną skuteczność biobójczą zgodną z normami EN dla obszaru spożywczego.

W przeliczeniu na litr roztworu roboczego koncentrat wypada taniej niż gotowy spray. Kanister 5 L rozcieńczony w proporcji podanej przez producenta daje wiele litrów roztworu, a koszt litra liczy się wtedy w groszach. Spray RTU kosztuje kilkanaście razy więcej za litr, więc przy dużym zużyciu różnica robi się odczuwalna w budżecie. Dokładną kalkulację dla swojego zużycia policzysz z ceny kanistra i instrukcji dozowania z etykiety.

Jak działa system czterech kolorów?

Kodowanie kolorystyczne to najprostsze narzędzie do eliminacji krzyżowego skażenia: czerwony dla toalet, niebieski dla sali i stref ogólnych, zielony dla kuchni i produkcji żywności, żółty dla magazynu i pomieszczeń socjalnych. Mikrofibry, mopy, wiadra i wózki trzymaj w tych samych kolorach.

Drobna wskazówka z praktyki: wydrukuj plansze A4 z legendą kolorów i powieś nad każdą strefą. Nowy pracownik orientuje się w systemie w pierwszą zmianę, a audytor widzi od razu, że procedura nie jest tylko na papierze.

Jakie środki do blatów wybrać?

Blat to strefa najwyższego ryzyka. Po każdej zmianie produktu, zwłaszcza po surowym mięsie i rybach, myjesz go i dezynfekujesz. Ten krok załatwia Clinex DEZOTable 1L do mycia i dezynfekcji blatów kuchennych, preparat myjąco-dezynfekujący o krótkim czasie działania.

Do bieżącego mycia bez dezynfekcji wystarczy tańszy środek bez funkcji biobójczej. Rozdziel te dwa zadania, żeby nie przepłacać za każde przetarcie w ciągu dnia. Dezynfekcję włączaj tam, gdzie plan higieny jej wymaga: po kontakcie z surowym mięsem, po zmianie produktu i przy zamykaniu zmiany.

Czym czyścić piec konwekcyjny, grill i frytownicę?

Tu wygrywa moc odtłuszczająca, a nie zapach cytryny. Codzienne pomijanie czyszczenia pieca konwekcyjnego skraca jego żywotność i zmienia smak potraw, bo przypalony tłuszcz w komorze przechodzi na każde kolejne danie. Stockmeier Eurofour do czyszczenia pieców konwekcyjno-parowych, grilli i kuchenek rozpuszcza zapieczony tłuszcz, sadzę i osady.

Aplikujesz go na wystudzoną lub letnią powierzchnię, w rękawicach, bo preparat jest żrący. Odtłuszczacz zostaw na powierzchni na czas z etykiety, a potem dokładnie spłucz, żeby nie przeniósł się na jedzenie. Filtry okapów i palniki traktuj tym samym preparatem w cyklu tygodniowym.

Jak myć stal nierdzewną i drobny sprzęt?

Stoły, regały i lodówki ze stali polerowanej wyglądają dobrze tylko wtedy, gdy myjesz je preparatami przeznaczonymi do stali nierdzewnej. Zwykła chemia kwasowa zostawia matowe smugi i z czasem trawi powierzchnię, a wymiana stołu kosztuje więcej niż prawidłowy preparat.

Do dezynfekcji wyposażenia, czyli noży, krajalnic i mis miksera, sięgaj po koncentraty. Jeden litr koncentratu po rozcieńczeniu daje kilka litrów roztworu roboczego, więc koszt dezynfekcji stanowiska jest niższy niż przy preparatach gotowych. Zmieniaj roztwór co zmianę, bo w brudnej wodzie preparat traci skuteczność.

Czym myć podłogi w kuchni i na zapleczu?

W kuchni gastronomicznej tłuszcz miesza się z wodą i resztkami jedzenia, więc detergenty z drogerii sobie nie poradzą. Potrzebne są preparaty alkaliczne i niskopianowe, bezpieczne dla podłóg żywicznych i gresu antypoślizgowego. Do błyszczących posadzek w sali wybierz Clinex BLINK 1L do podłóg błyszczących, który czyści bez zostawiania smug.

Mopuj minimum dwa razy dziennie i zawsze po zamknięciu. Używaj czystego wiadra i świeżego roztworu, a przy przejściu między strefami zmień mop na właściwy kolor. Ta sama brudna woda przeniesiona przez pięć stref to klasyczna pułapka i prosta droga do zanieczyszczenia krzyżowego.

Czego wymaga zmywarka gastronomiczna?

Zmywarka kapturowa lub przelotowa pracuje w trzech fazach: mycie alkaliczne, płukanie i nabłyszczanie kwasem. Każda faza wymaga dedykowanego preparatu w odpowiednim dozowaniu, a sanepid sprawdza zgodność dozowania z planem higieny i obecność kart charakterystyki w miejscu stosowania.

Do fazy mycia wybierz Stockmeier Lerapur GSM 12kg bez chloru do mycia naczyń w zmywarkach. Wersja bez chloru jest istotna dla naczyń stalowych i sztućców, bo nie matowi powierzchni. Nabłyszczanie i odkamienianie dobierz z tej samej linii producenta, żeby preparaty współpracowały w jednym cyklu.

Zmywarkę odkamieniaj regularnie. Kamień zatyka dysze, wydłuża cykl i zostawia osad na szkle, więc rachunek za prąd rośnie, a naczynia wracają ze zmywarki matowe. W twardej wodzie rób to raz w tygodniu, w miękkiej raz w miesiącu. Sygnały zaniedbania to białe zacieki na szkle i słabszy strumień z dysz.

Jak zorganizować higienę rąk personelu?

Ręce kucharza i kelnera to drugi po desce do krojenia najważniejszy nośnik skażenia. Sanepid wymaga w pomieszczeniu produkcji żywności dedykowanej umywalki z ciepłą wodą, dozownika mydła w płynie, dozownika środka do dezynfekcji i ręczników jednorazowych.

W obszarach produkcji żywności wybieraj ręczniki jednorazowe, bo suszarki nadmuchowe rozpraszają aerozol z bakteriami. Suszarki są dopuszczalne w toaletach dla gości, ale nie przy stanowiskach z jedzeniem. Do wycierania rąk sprawdzi się ręcznik celuloza 2war. Maxi do TORK 1,10kg 150mb, który dozownik podaje pojedynczo i ogranicza dotyk.

Rękawice zmieniaj przy każdej zmianie zadania, na przykład z surowego mięsa na gotowy produkt, po zanieczyszczeniu, po przerwie i co kilka godzin ciągłej pracy. Mycie rąk zastępuje rękawice tylko wtedy, gdy są czyste i założone na umyte dłonie.

Jak utrzymać czystość toalet dla gości?

Czystość toalety w restauracji wpływa na recenzje w Google bardziej, niż restauratorzy chcą przyznać. Brudna łazienka kasuje wrażenie po świetnym daniu w kilkadziesiąt sekund. Trzymaj tu osobny zestaw w kolorze czerwonym i osobne preparaty, nigdy nie przenoś mopa z toalety do kuchni.

Do bieżącego mycia używaj preparatów do łazienek, do dezynfekcji mocniejszego środka sanitarnego, a do pleśni w chłodnych łazienkach bez okien preparatu przeciw pleśni. Lustra i drzwi wejściowe myj płynem do szyb, który nie zostawia smug. Do tego dozowniki papieru i mydła oraz kosze z klapką, żeby gość nie musiał dotykać pojemnika.

Neutralizator zapachu działa inaczej niż perfumowanie i jest lepiej odbierany przez gości. Automatyczne odświeżacze ustaw na cykl, nie na ciągłą pracę, bo nadmiar zapachu w małej łazience męczy bardziej niż jego brak.

Jakie opakowania na wynos wybrać?

Sprzedaż na wynos to dla wielu restauracji istotna część przychodu, a w food trucku cały biznes. Jakość opakowania mówi o lokalu tyle samo co jakość dania, bo rozmoknięty karton burgera albo przeciekający lunchbox kasują napiwek z aplikacji.

Dla burgerowni wybierz opakowania fast food dopasowane do wielkości porcji, dla pizzerii kartony do pizzy w rozmiarach pod średnicę ciasta. Na catering sprawdzą się torby papierowe z uchem i miejscem na nadruk logo, bo opakowanie z logo to darmowy nośnik marketingowy. Do pakowania w kuchni potrzebujesz folii spożywczej, folii aluminiowej i papieru półpergaminowego, a przy sous-vide rękawów do pakowarki próżniowej.

Trend ekologiczny i ograniczenia dla jednorazowych plastików wskazują kierunek: rośnie udział pojemników z trzciny cukrowej i misek bagasse. Są kompostowalne, lepiej znoszą gorące dania niż polipropylen i dobrze wypadają w oczach młodszych klientów.

Co dochodzi do listy w food trucku, cateringu i barze?

Food truck ma trzy bolączki: ograniczoną przestrzeń, dwa zbiorniki wody, czystej i szarej, oraz częste zmiany lokalizacji. Stawiaj na koncentraty, bo 1 L po rozcieńczeniu daje kilka litrów roztworu i mniej kanistrów trzeba wozić. Wybieraj środki bezspłukiwalne i preparaty 2-w-1, żeby ograniczyć liczbę opakowań na półce.

Mobilna apteczka higieniczna to dezynfektant alkoholowy, mydło antybakteryjne, ręczniki jednorazowe, rękawice nitrylowe i komplet kolorowych ścierek. Catering wymaga dyscypliny chłodu i pakowania, więc kluczowe są tace cateringowe z pokrywami i etykiety z datą. Bar dorzuca odkamieniacze do ekspresów i podajników wody gazowanej oraz preparaty do mycia szkła w zmywarce kapturowej z funkcją suszenia bez plam.

Jak zabezpieczyć lokal przed szkodnikami i ogarnąć odpady?

Mole spożywcze w mące, muchy w lecie, gryzonie w piwnicy lokalu w starej kamienicy to klasyka wpadek sanepidu. Do prewencji wystarczą drobne produkty z kategorii dezynsekcji i deratyzacji: pułapki na mole spożywcze, lepy na muchy i preparat na osy oraz szerszenie do ogródka letniego. Trzymaj je poza strefą produkcji żywności i zapisuj w rejestrze zabiegów, jeśli plan higieny tego wymaga.

W gospodarce odpadami dobierz worki do rodzaju śmieci. Do tłuszczu, kości i mokrych odpadów wybierz grubszą folię, bo najtańsze worki rozdzierają się przy podnoszeniu i robią bałagan na zapleczu. Konkretną grubość dopasuj do masy odpadów i sposobu podnoszenia: na bieżące kosze wystarczą cieńsze worki, na kontenery zewnętrzne mocniejsze, a kosze w kuchni wybierz z pedałem, żeby otwierać je bez użycia rąk.

Zestaw startowy dla nowego lokalu

Pod pierwszy miesiąc pracy restauracji średniej wielkości wystarczy pięć kanistrów chemii: blaty, piec, podłogi, sanitariaty i zmywarka. Do tego trzy preparaty do zmywarki, czyli mycie, nabłyszczanie i odkamieniacz, komplet czterokolorowych mikrofibr, dwa wiadra z mopami w kolorach, mydło antybakteryjne i dezynfektant alkoholowy, ręczniki jednorazowe, rękawice nitrylowe, worki w trzech rozmiarach i opakowania na wynos pod profil lokalu.

Zbierz to w jednym zamówieniu, żeby nie budować zapasu na pół roku w magazynie. Pierwszy miesiąc pracy pokaże realne zużycie, a wtedy uzupełnisz tylko to, co faktycznie się kończy. Zaplanuj też miejsce na karty charakterystyki, bo inspektor pyta o nie w pierwszej kolejności.

Sprawdź produkty z tego przewodnika i skompletuj zamówienie na pierwszy miesiąc pracy. Porównaj warianty i dopasuj stężenie do swojego planu higieny, zamiast kupować gotowe spraye na zapas.

Najczęściej zadawane pytania

Czy do restauracji wystarczą zwykłe środki sklepowe, jak Domestos i Cif?

Możesz ich używać tam, gdzie nie ma kontaktu z żywnością, na przykład w toalecie dla gości. W strefach produkcji żywności do dezynfekcji potrzebne są preparaty z pozwoleniem biobójczym dopuszczone do powierzchni kontaktujących się z żywnością, a koncentraty wypadają taniej w przeliczeniu na litr roztworu roboczego.

Jak często odkamieniać zmywarkę gastronomiczną?

W twardej wodzie raz w tygodniu, w miękkiej raz w miesiącu. Sygnały zaniedbania to białe zacieki na szkle, dłuższe cykle i słabszy strumień z dysz.

Kto odpowiada za dobór środków dezynfekcyjnych w lokalu?

Właściciel lub kierownik lokalu, bo to on zatwierdza plan higieny i dozowanie. Dostawca powinien dostarczyć karty charakterystyki i instrukcję stosowania, a personel musi być przeszkolony z ich użycia.

Czy w food trucku można myć naczynia w zmywarce?

Tak, jeśli masz zmywarkę zasilaną z czystej wody i odprowadzenie szarej wody do zbiornika. Częściej używa się wtedy naczyń jednorazowych z trzciny cukrowej albo misek bagasse.

Najczęstsze pytania

Jakie procedury higieniczne dla kuchni musi mieć restauracja?

Kuchnia gastronomiczna potrzebuje planu higieny w ramach HACCP oraz procedur GHP i GMP. Plan higieny określa, co i jak często myjesz, jakimi preparatami i w jakim stężeniu, a także kto za to odpowiada. Karty charakterystyki powinny być dostępne w miejscu stosowania.

Czym są środki higieniczne dla restauracji i czym różnią się od artykułów drogeryjnych?

To profesjonalne preparaty przeznaczone do stref produkcji żywności: koncentraty myjące, preparaty myjąco-dezynfekujące, odtłuszczacze do pieców i środki do zmywarek gastronomicznych. Różnią się precyzyjnym dozowaniem, deklarowaną skutecznością biobójczą i opakowaniami zbiorczymi, które obniżają koszt litra roztworu roboczego.

Jakie artykuły higieniczne dla restauracji warto mieć zawsze pod ręką?

Ręczniki jednorazowe w dozowniku, mydło w płynie, dezynfektant alkoholowy do rąk, rękawice nitrylowe, kolorowe mikrofibry i mopy oraz worki na odpady w kilku rozmiarach. W strefie produkcji nie używaj suszarek nadmuchowych, bo rozpraszają aerozol z bakteriami.

Czy ketchup i dodatki dla lokali gastronomicznych wchodzą w zakres higieny?

Tak, bo dodatki też podlegają kontroli dat i warunków przechowywania. Trzymaj je w chłodnym miejscu, po otwarciu przenieś do pojemnika z datą i nie uzupełniaj słoika świeżym produktem. Zapasy prowadź metodą pierwsze weszło, pierwsze wyszło.

Jak wdrożyć kodowanie kolorów w małej restauracji?

Zacznij od czterech kolorów: czerwony toalety, niebieski sala, zielony kuchnia, żółty magazyn. Kup po jednym mopie, wiadrze i komplecie ścierek w każdym kolorze, powieś planszę z legendą nad strefą i przeszkol personel na jednej zmianie. Nowy pracownik powinien rozpoznać kolor strefy bez pytania.

Polecane produkty

Produkty, które mogą Ci się przydać w związku z tym artykułem.

Wszystkie poradnikiPrzeglądaj produkty Allmo